Bij het zoeken naar informatie over televisies kom je soms het begrip Blooming tegen. Maar wat is Blooming? Blooming op een tv is een lichte gloed rond een helder object op een donkere achtergrond. Je ziet het bijvoorbeeld rond witte ondertitels, een lamp of een heldere ster.
Het komt vooral voor bij lcd- en Mini-LED-tv’s die gebruikmaken van local dimming. De televisie probeert donkere delen van het beeld zo donker mogelijk te maken, maar kan het licht niet altijd precies genoeg beperken tot alleen het heldere object.
Maar waarom gebeurt dat? En hoe groot is het verschil tussen een gewone lcd-tv, Mini-LED en OLED?
Hoe ziet blooming eruit?
Blooming herken je aan een soort lichte waas rond een helder onderdeel van het beeld.
Een typisch voorbeeld is een film met witte ondertitels op een bijna zwarte achtergrond. Rond de letters kan dan een lichte gloed zichtbaar worden.
Hetzelfde kan gebeuren bij:
- een heldere ster in een donkere hemel;
- een lamp in een donkere kamer;
- een wit logo op een donkere achtergrond;
- een klein helder voorwerp in een donkere scène.
Hoe duidelijk je het ziet, verschilt per televisie. De kwaliteit van de local dimming, het aantal en de grootte van de dimzones en de beeldverwerking spelen allemaal een rol.
Hoe ontstaat blooming?
Om blooming te begrijpen, is het handig om te weten hoe local dimming werkt.
Bij een lcd-tv geven de pixels zelf geen licht. Achter het scherm zit een achtergrondverlichting. Bij een eenvoudige lcd-tv kan die verlichting maar beperkt worden aangepast.
Bij een tv met local dimming is de achtergrondverlichting verdeeld in verschillende gebieden. Dit zijn de dimming zones, ofwel dimzones. De televisie kan deze zones afzonderlijk dimmen of helderder maken.
Stel dat je een donkere scène bekijkt met één klein wit lichtpunt.
De tv wil het lichtpunt helder weergeven en de rest van het beeld zo donker mogelijk houden. Maar het lichtpunt is misschien maar een paar pixels groot, terwijl de dimzone erachter veel groter is.
De hele zone moet daarom licht geven.
Daardoor kan rondom het heldere object een lichte gloed ontstaan.
Dat is blooming.
In dit artikel van Rtings lees je meer hierover.
Waarom gebruikt een tv dan local dimming?
Blooming klinkt als een nadeel, maar local dimming is juist bedoeld om de beeldkwaliteit te verbeteren.
Zonder local dimming moet de achtergrondverlichting ook actief blijven achter donkere delen van het beeld. Daardoor kunnen zwartwaarden minder diep zijn.
Met local dimming kan een televisie donkere gebieden dimmen en heldere gebieden juist sterker verlichten.
Dat zorgt voor meer contrast en kan vooral bij HDR-beelden een duidelijk verschil maken.
Dezelfde techniek die donkere delen donkerder maakt, heeft dus ook een beperking: een dimzone is groter dan de afzonderlijke pixels die je op het scherm ziet.
Wanneer zie je blooming het duidelijkst?
Blooming valt vooral op wanneer een klein helder object wordt weergegeven tegen een bijna zwarte achtergrond.
Daarom zie je het bijvoorbeeld bij:
- witte ondertitels;
- sterren;
- lampen;
- felle straatverlichting;
- kleine lichtbronnen in films en series;
- witte tekst of menu’s op een donkere achtergrond.
In een donkere kamer valt het effect meestal meer op. In een lichte woonkamer kan dezelfde lichte gloed veel minder zichtbaar zijn.
Goed om te weten
Blooming zie je niet voortdurend. Het valt vooral op bij donkere beelden met kleine, heldere onderdelen. Bij normale scènes kan het effect nauwelijks zichtbaar zijn.
Heeft het aantal dimzones invloed op blooming?
Ja, maar meer dimzones betekent niet automatisch geen blooming.
Een tv met weinig en relatief grote zones heeft minder controle over de achtergrondverlichting. Een kleine witte ondertitel kan dan binnen een relatief groot verlicht gebied vallen.
Met meer en kleinere zones kan de televisie de verlichting nauwkeuriger rond een helder object regelen. Daardoor kan blooming minder zichtbaar worden.
Toch zegt het aantal dimzones niet alles.
De manier waarop de tv de zones aanstuurt en de beeldverwerking zijn minstens zo belangrijk. Twee televisies met een vergelijkbaar aantal zones kunnen daardoor verschillend omgaan met dezelfde scène.
Dat is ook waarom ik bij het vergelijken van tv’s niet alleen naar het aantal dimzones zou kijken.
Waarom hebben Mini-LED-tv’s minder last van blooming?
Mini-LED gebruikt kleinere leds voor de achtergrondverlichting. Daardoor kunnen fabrikanten veel kleinere en talrijkere gebieden voor local dimming maken.
Dat geeft de televisie meer controle over waar licht wordt gegeven.
Een klein helder object kan daardoor beter worden geïsoleerd van de donkere omgeving. Hierdoor kan blooming minder zichtbaar zijn dan bij een lcd-tv met grotere dimzones.
Maar Mini-LED betekent niet automatisch dat blooming verdwenen is.
Ook bij Mini-LED kan een lichte gloed rond heldere objecten zichtbaar blijven. Hoe goed een televisie daarmee omgaat, verschilt per model.
Daarom is de term Mini-LED op zichzelf geen garantie voor een bepaald beeldresultaat.
Waarom heeft OLED geen blooming?
OLED werkt anders dan lcd en Mini-LED.
Bij OLED geeft iedere pixel zelf licht. Een pixel kan volledig worden uitgeschakeld, terwijl de pixel ernaast tegelijkertijd fel kan oplichten.
Er is daardoor geen achtergrondverlichtingszone die groter is dan het heldere object.
Een klein wit sterretje kan dus direct naast volledig zwarte pixels worden weergegeven.
OLED heeft daarom niet hetzelfde blooming- of halo-effect als een tv met lcd-achtergrondverlichting en local dimming.
Dat is een belangrijk voordeel van OLED wanneer je vaak in een donkere ruimte naar films en series kijkt. In het artikel Oled vs Qled vs Miniled lees je meer over de verschillen tussen de soorten televisies.
Blooming, haloing, backlight bleeding en clouding: wat is het verschil?
Deze termen worden regelmatig door elkaar gebruikt.
Bij blooming of haloing gaat het om een lichte gloed rond een helder onderdeel van het beeld, meestal als gevolg van de manier waarop local dimming werkt.
Backlight bleeding is iets anders. Daarbij kan licht vanuit de achtergrondverlichting zichtbaar langs bijvoorbeeld de randen of hoeken van het scherm lekken.
Clouding verwijst naar ongelijkmatige lichte plekken in donkere beelden.
Voor dit artikel gebruik ik vooral de term blooming, omdat dat de term is die je als tv-koper waarschijnlijk het vaakst tegenkomt. In technische beeldtests wordt voor de gloed rond heldere objecten ook vaak de term haloing gebruikt.
Kun je blooming verminderen met instellingen?
Soms wel.
Veel televisies hebben een instelling voor local dimming, bijvoorbeeld laag, normaal of hoog.
Een hogere stand kan het contrast verbeteren doordat donkere delen sterker worden gedimd. Tegelijkertijd kan het effect rond heldere objecten duidelijker worden.
Als je blooming storend vindt, kan een lagere stand daarom helpen. Het nadeel is dat je daarmee ook een deel van het contrastvoordeel van local dimming kunt verliezen.
Praktijktip van Tech Zonder Ruis
Zie je bij witte ondertitels een duidelijke lichtwolk rond de letters? Probeer dan de instelling voor local dimming één stap lager. Kijk daarna opnieuw naar dezelfde scène. Zo zie je snel of de instelling voor jou een betere balans geeft tussen contrast en blooming.
Welke instelling het beste werkt, verschilt per televisie en per kijkomgeving. Zie instellingen daarom vooral als een manier om het beeld naar je eigen voorkeur aan te passen.
Hoe storend is blooming?
Dat is niet voor iedereen hetzelfde.
De ene kijker merkt het nauwelijks op, terwijl iemand anders zich er tijdens iedere donkere scène aan kan ergeren.
Blooming valt vooral op als je:
- vaak ’s avonds of in een donkere kamer kijkt;
- veel films en series met ondertiteling kijkt;
- graag donkere HDR-scènes bekijkt;
- gevoelig bent voor verschillen in zwartwaarden.
Kijk je vooral overdag in een lichte woonkamer, dan kan hetzelfde effect veel minder opvallen.
Daarom betekent meer blooming niet automatisch een slechte tv. Het gaat er vooral om hoeveel je ervan ziet en of het je tijdens normaal kijken stoort.
Hoe kun je blooming zelf testen?
Je hebt daar geen ingewikkelde meetapparatuur voor nodig.
Als je een tv in een winkel of bij iemand thuis wilt beoordelen, zoek dan naar een donkere scène met een klein helder object.
Let bijvoorbeeld op:
- witte ondertitels op een zwarte achtergrond;
- sterren in een donkere hemel;
- een lamp in een donkere kamer;
- een helder object met veel zwart eromheen.
Kijk vanaf ongeveer je normale zitplaats en beoordeel het beeld zoals je het thuis zou gebruiken.
Een extreem donkere testvideo kan blooming extra duidelijk maken. Dat is nuttig om de techniek te bekijken, maar zegt niet automatisch hoeveel last je ervan zult hebben tijdens normaal tv-kijken.
Waar let je op als je een tv koopt?
Als je blooming zoveel mogelijk wilt beperken, kijk dan verder dan alleen de term Mini-LED of het opgegeven aantal dimzones.
Let vooral op:
- de kwaliteit van de local dimming;
- de grootte en hoeveelheid van de dimzones;
- de beeldverwerking;
- hoe goed de tv kleine heldere objecten van de donkere achtergrond kan scheiden;
- onafhankelijke tests van het specifieke model.
Het aantal dimzones is dus wel relevant, maar vertelt niet het hele verhaal. Onafhankelijke tests kunnen juist laten zien hoe een televisie in echte donkere scènes met blooming en haloing omgaat. Deze pagina behandelt OLED, QLED, Mini-LED, HDR en de belangrijkste tv-specificaties.
OLED, lcd en Mini-LED kort vergeleken
| OLED | LCD met local dimming | Mini-LED | |
|---|---|---|---|
| Achtergrondverlichting | Nee | Ja | Ja |
| Licht per pixel geregeld | Ja | Nee | Nee |
| Local dimming nodig | Nee | Ja | Ja |
| Blooming | Geen blooming zoals bij lcd | Mogelijk | Mogelijk, meestal beter beheersbaar |
| Zwart in donkere scènes | Zeer diep | Afhankelijk van local dimming | Zeer diep, maar niet pixelniveau |
| Sterk punt | Contrast en zwart | Verschillende prijs- en helderheidsniveaus | Hoge helderheid en sterk contrast |
De keuze van Tech Zonder Ruis
Blooming is voor mij geen reden om automatisch voor OLED te kiezen.
Een goede Mini-LED-tv kan blooming namelijk behoorlijk goed onder controle houden en heeft andere sterke punten, zoals een hoge helderheid. Voor een lichte woonkamer kan dat juist interessant zijn.
Kijk je vooral ’s avonds naar films en series en vind je een volledig zwart beeld belangrijk? Dan heeft OLED technisch een voordeel, omdat het probleem van blooming door gedeelde achtergrondverlichtingszones daar niet speelt.
Waar je uiteindelijk vooral op moet letten, is hoe de televisie in de praktijk omgaat met donkere scènes.
Niet alleen hoeveel dimzones de fabrikant noemt, maar wat je daadwerkelijk ziet.
Conclusie
Blooming is een lichte gloed rond een helder object op een donkere achtergrond. Het ontstaat bij lcd-tv’s met local dimming doordat een dimzone groter is dan het heldere onderdeel dat de tv wil weergeven.
Meer en kleinere dimzones kunnen het effect verminderen. Mini-LED kan daardoor blooming beter onder controle houden dan veel oudere of eenvoudigere vormen van local dimming. Toch kan ook een goede Mini-LED-tv nog een lichte gloed laten zien.
OLED werkt anders. Iedere pixel geeft zelf licht en kan afzonderlijk worden uitgeschakeld. Daardoor ontstaat het typische blooming-effect van lcd-tv’s daar niet.
Of blooming voor jou belangrijk is, hangt vooral af van hoe je kijkt. Vooral donkere filmscènes, ondertitels en kijken in een donkere kamer maken het verschil zichtbaar.
Wil je blooming beoordelen, kijk dan niet alleen naar specificaties. Bekijk een televisie juist in donkere scènes en let op wat er rond kleine heldere objecten gebeurt.
Veelgestelde vragen
Wat is blooming op een tv?
Blooming is een lichte gloed rond een helder object op een donkere achtergrond. Het ontstaat vooral bij lcd-tv’s met local dimming.
Heeft iedere Mini-LED-tv blooming?
Nee, de hoeveelheid verschilt per model. Mini-LED kan blooming verminderen doordat de achtergrondverlichting uit kleinere en talrijkere zones bestaat, maar het effect kan nog steeds zichtbaar zijn.
Heeft OLED last van blooming?
OLED heeft niet hetzelfde blooming-effect als lcd-tv’s met local dimming. Iedere OLED-pixel kan afzonderlijk licht geven of volledig worden uitgeschakeld.
Is blooming een defect?
Nee. Bij een lcd-tv met local dimming is blooming meestal een gevolg van de gebruikte beeldtechniek en niet automatisch een defect.
Kun je blooming verminderen?
Soms. Een lagere instelling voor local dimming kan de gloed rond heldere objecten minder zichtbaar maken. Het contrast kan daardoor wel iets afnemen.
Zie je blooming altijd?
Nee. Het valt vooral op bij kleine heldere objecten tegen een donkere achtergrond, zoals witte ondertitels, sterren en lampen.
Zijn meer dimzones altijd beter?
Nee. Meer en kleinere zones kunnen helpen, maar ook de beeldverwerking en de manier waarop de televisie de zones aanstuurt zijn belangrijk.
Lees ook deze artikelen:
Meer technologie, minder ruis
Ontdek meer eerlijke uitleg, praktische adviezen en duidelijke vergelijkingen. Zonder marketingtaal, zodat jij met vertrouwen de juiste keuze kunt maken.