Is een bedrijf gehackt waar je klant bent? Dan vraag je je misschien af of jouw gegevens zijn buitgemaakt en wat je zelf moet doen.
Bij een cyberaanval kunnen websites of diensten tijdelijk uitvallen. Soms krijgen criminelen ook toegang tot persoonsgegevens, zoals e-mailadressen, telefoonnummers of wachtwoorden.
Moet je direct al je wachtwoorden veranderen? En hoe voorkom je dat criminelen de buitgemaakte gegevens gebruiken om je op te lichten?
Niet iedere hack betekent dat klantgegevens zijn gestolen. Maar als jouw gegevens mogelijk zijn buitgemaakt, kun je wel een aantal verstandige stappen nemen.
Wat betekent het als een bedrijf gehackt is?
Bij een hack krijgen onbevoegden toegang tot computers, systemen of accounts. Wat er daarna gebeurt, verschilt per situatie.
Criminelen kunnen bijvoorbeeld een website platleggen, bestanden versleutelen of proberen gegevens te stelen. Soms blijkt achteraf dat persoonsgegevens zijn buitgemaakt. In andere gevallen is dat niet vastgesteld.
Als persoonsgegevens zonder toestemming worden ingezien, gewijzigd, verloren of openbaar gemaakt, kan er sprake zijn van een datalek.
Welke gevolgen dat voor jou heeft, hangt af van de informatie die bij het incident betrokken is. Een gelekt e-mailadres brengt andere risico’s met zich mee dan een combinatie van je naam, adres, geboortedatum en inloggegevens.
Wil je weten wanneer er precies sprake is van een datalek? De Autoriteit Persoonsgegevens legt uit wat een datalek is en welke situaties daaronder vallen.
Hoe weet je of jouw gegevens zijn gelekt?
Als een organisatie vaststelt dat jouw gegevens bij een datalek betrokken zijn en je daarover moet informeren, kun je een bericht ontvangen. Daarin hoort duidelijk te worden welke gegevens zijn geraakt en wat je kunt doen om de risico’s te beperken.
Lees zo’n bericht zorgvuldig. Let vooral op:
- Welke persoonsgegevens mogelijk zijn buitgemaakt.
- Of wachtwoorden of andere inloggegevens betrokken zijn.
- Welke maatregelen de organisatie heeft genomen.
- Welke acties de organisatie jou adviseert.
Heb je geen bericht ontvangen? Dan betekent dat niet automatisch dat alles veilig is. Het kan zijn dat er geen aanwijzingen zijn dat jouw gegevens zijn geraakt, maar je weet het niet altijd zeker.
Controleer bij twijfel de officiële website van de organisatie of neem zelf contact op via de gebruikelijke contactgegevens. Vertrouw niet blind op een e-mail of sms die beweert je over een datalek te informeren.
Wat moet je doen na een datalek?
Welke actie nodig is, hangt af van de gegevens die mogelijk zijn gelekt. Je hoeft niet uit voorzorg al je accounts en apparaten opnieuw in te stellen. Begin met de maatregelen die passen bij jouw situatie.
Verander gelekte wachtwoorden
Zijn je wachtwoord en gebruikersnaam mogelijk buitgemaakt? Verander dan zo snel mogelijk het wachtwoord van het betrokken account.
Gebruik je hetzelfde wachtwoord ook bij andere websites of apps? Verander het daar eveneens. Criminelen proberen gestolen inloggegevens namelijk regelmatig uit op andere diensten.
Geef ieder account bij voorkeur een eigen, sterk wachtwoord. Een wachtwoordmanager kan helpen om die veilig te bewaren en unieke wachtwoorden aan te maken.
Beveilig je belangrijke accounts extra
Schakel waar mogelijk tweestapsverificatie in. Daarmee is naast je wachtwoord nog een tweede controle nodig om in te loggen.
Begin bijvoorbeeld bij je e-mailaccount. Dat account is extra belangrijk, omdat je via e-mail vaak wachtwoorden van andere diensten kunt herstellen.
Gebruik je al tweestapsverificatie? Controleer dan ook of je geen onverwachte inlogmeldingen of wijzigingen in je accountinstellingen ziet.
Wees alert op verdachte betalingen
Zijn bank- of betaalgegevens mogelijk betrokken bij het incident? Controleer dan je rekening en transacties extra goed.
Zie je een betaling die je niet herkent, of vermoed je dat iemand toegang heeft tot je bankrekening? Neem dan direct contact op met je bank via de officiële app of website.
Deel nooit je pincode of beveiligingscodes om een vermeend datalek op te lossen. Een organisatie hoort je niet te vragen om zulke gegevens via een link of telefoongesprek door te geven.
Let op bij gelekte identiteitsgegevens
Zijn gegevens van je identiteitsbewijs of je burgerservicenummer mogelijk buitgemaakt? Volg dan het advies van de betrokken organisatie en de officiële instanties.
Houd rekening met mogelijke pogingen tot identiteitsfraude. Vermoed je dat iemand jouw gegevens gebruikt om zich voor jou uit te geven? Kijk dan bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude welke stappen bij jouw situatie passen.
Waarom je na een hack extra moet oppassen voor phishing
Een datalek kan het voor criminelen makkelijker maken om geloofwaardige nepmails, sms’jes of telefoontjes te sturen.
Stel dat je naam, e-mailadres en klantnummer zijn buitgemaakt. Een oplichter kan die gegevens gebruiken om een bericht te maken dat afkomstig lijkt van een bedrijf waar je klant bent. Het bericht kan je bijvoorbeeld vragen om je account te beveiligen of een betaling te controleren.
Dat een bericht jouw naam of andere persoonlijke informatie bevat, bewijst dus niet dat het betrouwbaar is.
Let vooral op berichten die je onder druk zetten, je naar een inlogpagina sturen of vragen om persoonlijke gegevens te bevestigen. Open bij twijfel zelf de officiële website of app van het bedrijf, in plaats van de link in het bericht te gebruiken.
Lees ook: Phishing herkennen: zo herken je verdachte berichten.
Wat als je hetzelfde wachtwoord op meerdere websites gebruikt?
Dit is een van de belangrijkste risico’s na een datalek.
Als een wachtwoord bij één dienst bekend wordt, kunnen criminelen proberen daarmee in te loggen bij andere diensten. Dat risico bestaat ook als de andere websites zelf niet zijn gehackt.
Gebruik daarom voor ieder account een uniek wachtwoord. Een wachtwoordmanager maakt dat eenvoudiger: je hoeft niet tientallen verschillende wachtwoorden uit je hoofd te leren.
Is een wachtwoord mogelijk gelekt? Verander het dan op alle plekken waar je het hebt gebruikt. Begin met belangrijke accounts, zoals je e-mail, bankzaken en accounts waarmee je andere wachtwoorden kunt herstellen.
Lees ook: Wat is een wachtwoordmanager en heb je die nodig?
Hoe kun je de gevolgen van een volgende hack beperken?
Je kunt niet voorkomen dat een bedrijf waar je klant bent ooit wordt gehackt. Je kunt er wel voor zorgen dat de gevolgen voor jou kleiner blijven.
- Gebruik unieke wachtwoorden. Zo kan een gelekt wachtwoord niet direct toegang geven tot andere accounts.
- Schakel tweestapsverificatie in. Vooral bij e-mail en andere belangrijke accounts is dat verstandig.
- Houd je apparaten en apps bijgewerkt. Updates verhelpen regelmatig beveiligingsproblemen.
- Deel niet meer gegevens dan nodig. Een bedrijf kan alleen gegevens verliezen die het daadwerkelijk heeft verzameld.
- Wees alert op onverwachte berichten. Ook wanneer ze persoonlijke informatie bevatten of afkomstig lijken van een bekende organisatie.
Je hoeft niet voortdurend bang te zijn voor een hack. Het gaat er vooral om dat je een paar goede gewoonten aanleert en weet wat je moet doen als er iets gebeurt.
Goed om te weten
Een hack, een datalek en identiteitsfraude zijn niet hetzelfde. Een hack kan plaatsvinden zonder dat persoonsgegevens zijn buitgemaakt. En ook na een datalek staat niet vast dat criminelen de gegevens daadwerkelijk misbruiken.
Welke maatregelen nodig zijn, hangt daarom af van wat er precies is gebeurd en welke gegevens betrokken zijn.
Conclusie
Als een bedrijf wordt gehackt, hoef je niet meteen in paniek te raken. Probeer eerst te achterhalen of jouw gegevens betrokken zijn en welke informatie mogelijk is buitgemaakt.
Zijn inloggegevens gelekt, verander dan de betreffende wachtwoorden en gebruik die niet opnieuw bij andere diensten. Beveilig belangrijke accounts met tweestapsverificatie en wees extra alert op phishing en verdachte betalingen.
Je kunt niet iedere cyberaanval voorkomen. Met unieke wachtwoorden, goede accountbeveiliging en een kritische blik op onverwachte berichten kun je de gevolgen wel beperken.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn wachtwoord veranderen na iedere hack?
Nee. Dat is vooral nodig als jouw wachtwoord mogelijk betrokken is bij het incident. Gebruik je hetzelfde wachtwoord ook ergens anders, verander het dan ook bij die accounts.
Kan ik gehackt worden doordat mijn e-mailadres is gelekt?
Een e-mailadres alleen geeft meestal geen toegang tot je account. Het kan wel worden gebruikt voor spam, phishing en gerichte oplichting. Gebruik daarom unieke wachtwoorden en wees alert op onverwachte berichten.
Hoe weet ik of mijn gegevens zijn misbruikt?
Dat is niet altijd direct zichtbaar. Let op onbekende inlogmeldingen, onverwachte wachtwoordherstelverzoeken, vreemde transacties en berichten over accounts die je niet zelf hebt aangemaakt.
Moet ik betalen als criminelen mijn gegevens hebben?
Ga niet in op betaalverzoeken of dreigementen zonder de situatie zorgvuldig te controleren. Neem bij vermoedelijke fraude contact op met de relevante organisatie of instantie via officiële kanalen.
Waar kan ik terecht als mijn gegevens zijn misbruikt?
Bij verdachte betalingen neem je contact op met je bank. Bij vermoedelijke identiteitsfraude kun je terecht bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude. Bij andere vormen van fraude kun je advies vragen aan de Fraudehelpdesk of de politie, afhankelijk van de situatie.
Lees ook deze artikelen:
Meer technologie, minder ruis
Ontdek meer eerlijke uitleg, praktische adviezen en duidelijke vergelijkingen. Zonder marketingtaal, zodat jij met vertrouwen de juiste keuze kunt maken.
