Wat is tweestapsverificatie?
Tweestapsverificatie is een extra beveiliging voor je online accounts. Bij een gewone login heb je alleen een wachtwoord nodig. Met tweestapsverificatie moet je na je wachtwoord nog op een tweede manier bewijzen dat jij het bent.
Dat kan bijvoorbeeld met een code die je op je telefoon ontvangt, een authenticator-app of een bevestiging op een ander apparaat.
Het idee is eenvoudig: iemand die alleen je wachtwoord heeft, kan dan niet zomaar bij je account.
Stel dat iemand je wachtwoord heeft bemachtigd. Zonder tweestapsverificatie kan die persoon mogelijk direct proberen in te loggen. Met tweestapsverificatie is er nog een tweede controle nodig.
Die extra stap beschermt vooral belangrijke accounts, zoals je e-mail, Google- of Apple-account en accounts waarmee je toegang hebt tot persoonlijke of financiële gegevens.
Tweestapsverificatie wordt ook wel 2FA genoemd. Dat staat voor two-factor authentication.
Hoe werkt 2FA?
Bij tweestapsverificatie bestaat het inloggen uit twee controles. Eerst vul je je wachtwoord in. Daarna volgt een tweede controle waarmee je laat zien dat jij degene bent die probeert in te loggen.
Een eenvoudig voorbeeld:
Je wilt inloggen op je Google-account. Je vult eerst je e-mailadres en wachtwoord in. Daarna vraagt Google om een tweede bevestiging. Dat kan bijvoorbeeld een melding op je smartphone zijn waarop je bevestigt dat jij probeert in te loggen.
Pas daarna krijg je toegang tot je account.
Die tweede controle hoeft dus niet altijd een code te zijn. Het kan ook een melding zijn die je op je telefoon bevestigt, een code uit een authenticator-app, een beveiligingssleutel of een passkey.
Het belangrijkste is dat de tweede stap iets toevoegt naast je wachtwoord. Heeft iemand je wachtwoord gestolen, dan is dat nog niet voldoende om zomaar in je account te komen.
Twee stappen betekent niet altijd twee apparaten
Een veelgehoorde misvatting is dat je voor tweestapsverificatie altijd twee verschillende apparaten nodig hebt. Dat is niet zo.
Je kunt bijvoorbeeld op je computer inloggen en de tweede controle op je smartphone uitvoeren. Maar sommige methoden werken ook volledig op één apparaat.
Welke methode je gebruikt, hangt af van de dienst en de beveiligingsmogelijkheden die deze aanbiedt.
Waarom is een wachtwoord alleen niet genoeg?
Een sterk wachtwoord is belangrijk, maar goede accountbeveiliging bestaat uit meerdere lagen. In mijn artikel over Smartphone beveiligen leg ik uit welke andere maatregelen je kunt nemen.
Een wachtwoord kan bijvoorbeeld worden gestolen bij een datalek. Ook kunnen mensen hetzelfde wachtwoord voor meerdere accounts gebruiken. Als één van die accounts wordt getroffen, kan een aanvaller proberen hetzelfde wachtwoord ergens anders te gebruiken.
Met tweestapsverificatie voeg je een extra controle toe. Zelfs wanneer iemand je wachtwoord kent, moet die persoon ook nog door de tweede beveiligingsstap heen.
Dat maakt vooral belangrijke accounts een stuk lastiger om over te nemen. Denk aan je e-mailaccount, Google- of Apple-account en accounts waarin persoonlijke of financiële gegevens staan.
Je kunt tweestapsverificatie daarom zien als een extra slot op de deur. Een goed wachtwoord blijft belangrijk, maar je vertrouwt niet meer op één beveiligingslaag.
Welke accounts moet je als eerste beveiligen?
Begin met je belangrijkste accounts. Je e-mailaccount is daarbij extra belangrijk. Wie toegang krijgt tot je e-mail, kan namelijk bij veel andere accounts een nieuw wachtwoord aanvragen.
Daarna zijn bijvoorbeeld je Google- of Apple-account, sociale media en accounts met financiële gegevens goede kandidaten.
Heb je nog niet overal tweestapsverificatie ingesteld? Begin dan met de accounts die voor jou het belangrijkst zijn. Je hoeft niet alles tegelijk te doen.
Welke vormen van tweestapsverificatie zijn er?
Niet iedere dienst gebruikt dezelfde vorm van tweestapsverificatie. Je kunt bijvoorbeeld een code per sms krijgen, een code uit een authenticator-app gebruiken of een melding op je smartphone bevestigen.
De verschillende methoden bieden niet allemaal dezelfde mate van beveiliging.
Sms-code
Bij deze methode ontvang je na het invoeren van je wachtwoord een code per sms. Je vult die code vervolgens in om de login te bevestigen.
Een sms-code is beter dan alleen een wachtwoord, maar het is niet de sterkste vorm van tweestapsverificatie. Daarom bieden veel diensten tegenwoordig ook andere mogelijkheden aan.
Authenticator-app
Een authenticator-app maakt steeds nieuwe inlogcodes aan. Bekende voorbeelden zijn Google Authenticator en Microsoft Authenticator.
Je opent de app wanneer je daarom wordt gevraagd en voert de actuele code in. De code verandert regelmatig, waardoor een eerder gebruikte code niet opnieuw kan worden gebruikt.
Een authenticator-app is over het algemeen een goede keuze wanneer een dienst deze mogelijkheid aanbiedt.
Bevestiging op je smartphone
Sommige diensten sturen geen code, maar een melding naar je smartphone. Je krijgt bijvoorbeeld de vraag of jij probeert in te loggen en hoeft alleen maar te bevestigen.
Dat is vaak makkelijker dan een code overtypen en kan tegelijkertijd een goede beveiligingslaag zijn.
Beveiligingssleutel
Een beveiligingssleutel is een klein fysiek apparaat dat je gebruikt om een login te bevestigen. Je sluit hem bijvoorbeeld aan via USB of houdt hem tegen je smartphone wanneer de dienst dat ondersteunt.
Dit is vooral interessant voor mensen die extra sterke beveiliging willen. Voor de meeste gebruikers is een authenticator-app of bevestiging op de smartphone eenvoudiger.
Passkey
Een passkey werkt anders dan een traditioneel wachtwoord. Je bevestigt het inloggen bijvoorbeeld met je vingerafdruk, gezichtsherkenning of de schermvergrendeling van je apparaat.
Passkeys zijn ontworpen om beter bestand te zijn tegen phishing dan wachtwoorden. Steeds meer diensten bieden ze daarom als alternatief voor een wachtwoord aan.
Welke vorm van tweestapsverificatie kun je het beste gebruiken?
Als een dienst meerdere mogelijkheden aanbiedt, kan het lastig zijn om te bepalen welke je moet kiezen. Gelukkig hoef je het niet ingewikkelder te maken dan nodig.
Een authenticator-app is voor de meeste mensen een goede keuze. Je bent daarbij niet afhankelijk van een sms-bericht en de codes worden rechtstreeks door de app gegenereerd.
Een bevestiging op je smartphone is vooral handig wanneer je snel en eenvoudig wilt inloggen. Je hoeft dan meestal alleen op je telefoon te bevestigen dat jij probeert in te loggen.
Een sms-code is minder sterk dan deze opties, maar nog altijd beter dan helemaal geen tweestapsverificatie. Als een dienst alleen sms aanbiedt, is het daarom verstandig om die optie gewoon in te schakelen.
Een beveiligingssleutel biedt een zeer sterke beveiliging, maar is voor de meeste mensen niet noodzakelijk.
Een passkey is een interessante keuze wanneer een dienst deze aanbiedt. Je hoeft dan geen wachtwoord te onthouden en de methode is goed bestand tegen veel vormen van phishing.
Mijn advies
Kijk bij belangrijke accounts eerst welke mogelijkheden je krijgt. Kies bij voorkeur een authenticator-app, passkey of andere sterke methode wanneer die beschikbaar is.
Kun je alleen kiezen voor sms? Schakel tweestapsverificatie dan toch in. Een extra beveiligingslaag is beter dan alleen een wachtwoord.
Hoe stel je tweestapsverificatie in?
Het instellen van tweestapsverificatie verschilt per dienst, maar de stappen zijn meestal vergelijkbaar.
Ga eerst naar de beveiligingsinstellingen van je account. Zoek daar naar een onderdeel met een naam als Tweestapsverificatie, 2FA, Twee-factor-authenticatie of Inloggen in twee stappen.
Vervolgens kies je de methode die je wilt gebruiken. De mogelijkheden verschillen per dienst. Je kunt bijvoorbeeld een authenticator-app, sms-code, bevestiging op je smartphone of passkey gebruiken.
Bij het instellen van een authenticator-app moet je meestal een QR-code scannen of een speciale sleutel invoeren. De app gaat daarna codes genereren die je tijdens het inloggen kunt gebruiken.
Bewaar je herstelmogelijkheden
Bij het instellen van tweestapsverificatie krijg je bij sommige diensten herstelcodes. Dit zijn eenmalige codes waarmee je toegang tot je account kunt krijgen als je bijvoorbeeld je telefoon kwijtraakt.
Bewaar deze codes op een veilige plek. Sla ze niet alleen op je smartphone op, want juist wanneer je je telefoon kwijtraakt, heb je er niets aan.
Controleer ook welke andere herstelmogelijkheden de dienst aanbiedt. Denk bijvoorbeeld aan een tweede telefoonnummer, een ander vertrouwd apparaat of een extra beveiligingsmethode.
Begin met je belangrijkste accounts
Je hoeft niet alle accounts op dezelfde dag te beveiligen. Begin met de accounts die voor jou het belangrijkst zijn.
Je e-mailaccount is een goed startpunt. Daarna kun je bijvoorbeeld je Google– of Apple-account, sociale media en andere belangrijke accounts beveiligen.
Zodra je tweestapsverificatie hebt ingesteld, is je account beter beschermd tegen iemand die alleen je wachtwoord weet.
Wat als je je telefoon kwijtraakt?
Tweestapsverificatie maakt je accounts veiliger, maar het kan lastig zijn als je telefoon kwijt is of wordt gestolen. Je gebruikt je smartphone immers vaak om een login te bevestigen of een code te ontvangen.
Daarom is het verstandig om bij het instellen van tweestapsverificatie meteen te kijken naar de herstelmogelijkheden van je account.
Heb je herstelcodes gekregen? Bewaar die dan op een veilige plek waar je ook bij kunt als je telefoon niet beschikbaar is. Sommige diensten bieden daarnaast de mogelijkheid om een tweede apparaat, telefoonnummer of andere methode als back-up te gebruiken.
Ben je je telefoon kwijtgeraakt? Probeer dan eerst je telefoon terug te vinden of op afstand te vergrendelen. Gebruik daarvoor de functie die bij je smartphone hoort, zoals Zoek mijn op een iPhone of de vind mijn apparaat zoekfunctie op Android.
Kun je niet meer bij je account omdat de tweede verificatiestap op je verloren telefoon staat? Gebruik dan de herstelprocedure van de betreffende dienst. Probeer daarbij niet zomaar beveiligingsinstellingen uit te schakelen of onbekende hulpmiddelen te gebruiken.
Tweestapsverificatie is dus geen reden om geen 2FA te gebruiken. Zorg er vooral voor dat je vooraf weet hoe je weer toegang krijgt als je telefoon wegvalt.
Kan tweestapsverificatie worden omzeild?
Tweestapsverificatie maakt je account een stuk veiliger, maar het is geen garantie dat een account nooit kan worden overgenomen.
Oplichters proberen daarom soms niet de beveiliging zelf te kraken, maar jou ervan te overtuigen de tweede stap zelf goed te keuren. Je kunt bijvoorbeeld een onverwachte inlogmelding krijgen en die per ongeluk bevestigen.
Ook kunnen criminelen proberen je via phishing naar een valse website te sturen. Daar kunnen ze proberen om naast je wachtwoord ook een verificatiecode van je te krijgen.
Daarom blijft het belangrijk om voorzichtig om te gaan met onverwachte inlogmeldingen, codes en berichten. Bevestig nooit een inlogpoging die je zelf niet hebt gestart.
Krijg je een beveiligingscode terwijl je helemaal niet probeert in te loggen? Deel die code dan met niemand. Het kan betekenen dat iemand probeert toegang te krijgen tot je account.
2FA werkt dus het beste in combinatie met andere goede beveiligingsgewoonten: gebruik sterke, unieke wachtwoorden, wees voorzichtig met phishing en houd je apparaten up-to-date.
Q&A
Is tweestapsverificatie hetzelfde als 2FA?
Ja. 2FA staat voor two-factor authentication en is de Engelse term voor tweestapsverificatie. Beide betekenen dat je naast je wachtwoord nog een tweede controle gebruikt om in te loggen.
Is tweestapsverificatie echt nodig?
Voor belangrijke accounts is het sterk aan te raden. Vooral je e-mailaccount, Google- of Apple-account en accounts met persoonlijke of financiële gegevens zijn belangrijk om extra te beveiligen.
Wat is beter: een sms-code of een authenticator-app?
Een authenticator-app is over het algemeen een betere keuze dan een sms-code. De codes worden rechtstreeks door de app gegenereerd en zijn niet afhankelijk van je mobiele netwerk. Kun je alleen voor sms kiezen? Schakel tweestapsverificatie dan alsnog in.
Wat gebeurt er als ik mijn telefoon kwijtraak?
Daarom zijn herstelmogelijkheden belangrijk. Bewaar eventuele herstelcodes op een veilige plek en stel, als dat mogelijk is, een andere manier in om weer toegang tot je account te krijgen. Ben je je telefoon kwijt? Gebruik dan de zoek- en vergrendelfunctie van je smartphone.
Kan iemand met mijn wachtwoord nog steeds in mijn account komen?
Met tweestapsverificatie is alleen je wachtwoord normaal gesproken niet voldoende. De aanvaller heeft ook de tweede verificatiestap nodig. Let wel op onverwachte inlogmeldingen en verzoeken om codes: bevestig nooit een inlogpoging die je zelf niet hebt gestart.
Conclusie
Tweestapsverificatie is een eenvoudige manier om je online accounts beter te beveiligen. Zelfs wanneer iemand je wachtwoord weet, is er nog een tweede controle nodig om toegang te krijgen.
Voor belangrijke accounts is het daarom verstandig om 2FA in te schakelen. Kies daarbij bij voorkeur voor een authenticator-app, passkey of andere sterke methode wanneer die beschikbaar is.
Vergeet ook de herstelmogelijkheden niet. Bewaar herstelcodes veilig en zorg dat je weet wat je moet doen als je je telefoon kwijtraakt.
Je hoeft niet alles tegelijk te beveiligen. Begin met je belangrijkste accounts en voeg daarna stap voor stap extra beveiliging toe.
Lees ook deze artikelen:
Meer technologie, minder ruis
Ontdek meer eerlijke uitleg, praktische adviezen en duidelijke vergelijkingen. Zonder marketingtaal, zodat jij met vertrouwen de juiste keuze kunt maken.